Gönderen Konu: Lastikde Hız Sembolü ve Kategorisi  (Okunma sayısı 9410 defa)

ALG

  • İleti: 6376
    • THT
Lastikde Hız Sembolü ve Kategorisi
« : Ekim 21, 2007, 10:20:03 ÖS »
Hız Sembolü ve Kategorisi

  Hız sembolü, bir lastiğin yük indeksi ile belirtilen azami yükte yapabileceği maksimum hızı ifade eden bir kodlamadır. Hız sembolleri tablosunda ise harflerin belirttiği maksimum hızlar verilmiştir. Hız kategorisi ise ölçü tanımlaması içinde gösterilen, lastiğin 240 km/saat üstü hızlarda kullanılabileceğini ifade eden kodlamadır.

185 / 60 R 14 82 V  

255 / 40 ZR 17 (94)



Lastikte yük indeksi hız sembolünün önemi

 Tüm lastik üreticilerinin yazılı ve sözlü tavsiyelerine rağmen, piyasada; araçtaki orijinal lastikten daha düşük yük indeksli ve hız sembollü lastik kullanma eğilimi vardır. Böyle bir uygulama, araç el kitapçıklarında da belirtildiği gibi teknik olarak uygun değildir. Piyasa, lastik yanağında belirtilen servis tanımlamalarının (yük indeksi ve hız sembollerinin) önemini kavramış değildir. Teknik kataloglarda belirtilenin aksine, birçok araç kullanıcısı; teknik olarak yaptıklarının yanlış olduğunu bilerek, ekonomik nedenlerle  aracın orijinal lastiğindeki servis tanımlamalarından daha düşük lastikleri takmaktadır. Kendilerine sorulduğunda verdikleri cevap ise:

 v      Aracımın hızı ve orijinal lastiklerin hız sembolü “H” (210 km/saat) veya “V” (240 km/saat) olmasına rağmen, ben aracımı sadece şehir içinde ya da uzun yolda düşük hızlarda kullanıyorum, şu an benim için en ideal lastik “S” (180 km/saat) veya        “T” (190 km/saat) hız sembollü olandır.

v       Hem aracımı daha düşük hızda kullanacaksam neden daha fazla ücret ödeyerek orijinal lastiklerle aynı yük indeksli ve hız sembollü lastik takayım? Üstelik bunun yasal bir sakıncası da yok !

 Bu durumda, lastik yanaklarında belirtilen servis tanımlamalarının önemini anlatmak ve araca en uygun lastiği vermek ve de aksi durumlarda ne gibi sakıncaların doğabileceğini açıklamak; müşteri nezdinde uzman olan, yetkili lastik satıcısının sorumluluğundadır. Lastik işi ile uğraşan herkesin lastik kullanımı, bakımı ve onarımı konularında bilgi sahibi olması gerekir. Araçta yol ile teması sağlayan tek eleman lastiktir. Lastik ölçüsü, servis tanımlamaları (yük indeksi ve hız sembolü) ve şişirme basıncı, karşılıklı etkileşim içinde olan bir bütünü temsil eder. Bütünü oluşturan bu faktörlerden herhangi birisi değiştirildiğinde, lastiğin araç altında vereceği performans olumsuz yönde etkilenir.

 Orijinal lastik; araç ve lastik üreticisi firmaların ortaklaşa çalışarak, tüm koşullarda, araçtan en iyi performansı aldıkları lastiktir. Orijinal lastik; yolda mükemmel tutunma sağlayarak, aracın tasarım hızına ve yükün hareket halinde araç üzerindeki dağılımına en iyi uyum sağlayan lastiktir. Daha düşük servis tanımlamalarına sahip lastiğin kullanımı, aşağıdaki olumsuzlukları doğurur:

Araca daha düşük hız sembolüne sahip bir lastik takıldıysa, termo-mekanik baskı arttığından lastik daha fazla ısınır ve lastiğin yapısındaki karışımların bozulmasına neden olur. En tehlikelisi ise; sürücü, bu tür bozulmaların farkına varamaz ve lastiğin performansına ihtiyaç duyduğu bir tehlike anında, ölümle sonuçlanabilecek kaza ile karşı karşıya kalabilir.

 175/65 R 14 82T  ölçüsünde servis tanımlamalarını (82 T) incelersek;

Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi ölçü ifadesinden hemen sonra gelen sayısal değer yük indeksidir. Örnekte bu değer “82” = 475 kg.’dır.

Yukarıdaki örnekte, ölçü ifadesindeki yük indeksinden hemen sonra gelen harf hız sembolüdür. Örnekte, bu harf “T” = 190 km/saat’ tir.

 Eğer araca, orijinal fabrika çıkışı 175/65 R 14 82H P4000 TL  takılmışsa yenileme sırasında 175/65 R 14 82T P2500 TL lastik takılmamalıdır. Çünkü, yeni takılan lastik orijinale göre 20 km/saat daha düşük hız sınırına göre dizayn edildiği için mukavemeti daha düşüktür.

 Kış lastiklerinde (M+S) veya Rainforced lastiklerde hız sembolleri orijinal lastikten daha düşük olabilir. Bu durumda, lastik üzerinde belirtilen maksimum hız sembollerine uyulmalıdır. Yedek lastik özel tip olabilir (Temporary Only), bu durumda da lastik üzerindeki hız sembolü geçerlidir.

 Araç lastiklerinde emniyet limitleri çok yüksektir. Ancak daha düşük yük indeksli lastik takılması durumunda, lastiğin çalışması sırasında emniyeti tehlikeye düşüren sakıncalar doğabilir. Çünkü lastikler araç altında sürekli olarak değişken yüke maruz kalır.  Virajlarda, eğimli yollarda ve frenleme esnasında lastik başına gelen yük, statik durumunda gelen yükten çok daha fazladır. Dinamik yük altındaki lastik deforme olur (karkasın şekil değiştirmesi, ezilmesi) ve ısınır. Lastikte oluşan bu gerilmeler bazen emniyet sınırlarını zorlar. Araca takılan orijinal lastik bütün bu gerilmeleri rahatlıkla karşılar.  Ancak daha düşük yük indeksli lastikte ise problem çıkabilir. Eğer araca, orijinal fabrika çıkışı 215/65 R15 100T  TL lastik takılmışsa, yenileme sırasında 215/65 R 15  95H lastik takılmamalıdır. Bu yapılırsa, fabrika çıkışı 800 kg yük taşımaya göre dizayn edilmiş lastik takılan bir araca, 690 kg yük taşıma kapasiteli lastik takılmış ve böylece lastiğe % 16 oranında aşırı yükleme yapılmış olur.

Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı, lastik değişimlerinde, bir tavsiyede bulunmadan önce lastik yanak yazılarına muhakkak dikkat edilmelidir.

 Lastikte hız kategorisinin önemi

Otomobil lastiklerinin ölçü tanımlamasında, VR (210 km/saat üstü) ve ZR (240 km/saat üstü) ile ifade edilen hız kategorileri vardır. Bunlar eski tip işaretlemelerdir.

Otomotiv sektöründeki gelişmelere paralel olarak artan araçların gücü ve dolayısıyla hızına bağlı olarak yeni lastiklerin geliştirilmesi zorunlu olmuştur. Bu lastikler önceleri en üst hız limitindeki araçların lastiklerinden daha fazla hız yapabilen araçlar için geliştirilmiş lastiklerdir. Ancak, araçların hız limiti sürekli artmış ve bu hız limitlerini simgeleyen kodlar da buna bağlı olarak ilave edilmiştir. Araçlarda en üst hız limiti 210 km/saat iken, bu hız limitini aşan bir araç geliştirildiğinde VR ifadesi koyularak 210 km/saat’ın üstünde kullanılabilecek lastikler geliştirilmiştir. Daha sonra gerek maliyet gerekse lastikten alınan performansın optimizasyonu faktörleri nedeniyle aracın yapabileceği azami hızla sınırlı lastiklerin talebi artmış ve yeni hız sembollerinde lastiklerin üretimi yapılmaya başlamıştır. Aynı durum ZR (240 km/saat üstü ) hız kategorisi için de geçerlidir.

Günümüzde yüksek  performas lastikleri  VR ve ZR ifadeleri ile simgelenir. Lastikte bu ifadelerin lastiğin hız kategorisini mi yoksa sadece radyal yapıyı mı belirttiği ölçü tanımlamasındaki gösterim şekline göre değişir.

a) 225/55 ZR 16 (95)

Örneğinde; ölçü tanımlaması içinde yer alan ZR, hız kategorisini temsil eder ve lastiğin 240 km/saat ve üstü hızlarda kullanılabileceğini belirtir. Parantez içinde yazılan (95) ise yük indeksini gösterir.  Buradaki yük indeksiyle katalogda belirtilen, lastik başına gelen yük 240 km/saat hıza kadar geçerlidir. Lastikle bu hız aşıldığında yükün azaltılması gerekmektedir. Eğer yük indeksi yoksa, lastik üreticisi firmaya danışılmalıdır.

b) 225/55 ZR 16 95W

Örneğinde ise yük indeksi ve hız sembolü açık olarak verilmiştir. Bu lastikte 270 km/saat maksimum hız sınırlaması vardır. Burada ZR ifadesi sadece lastik gövdesinin (karkas) yapısını (Radyal) belirtir.

225/55 ZR 16 95W                 225/55 R 16 95V

Ölçü tanımlamasında ise, hız sembolü hariç herşey (kesit genişliği, seri, yapı, jant çapı ve yük indeksi) aynıdır.

Bu durumda, orijinal lastiği 225/55 ZR 16 95W olan bir araca yenilemede 225/55 R 16 95V servis tanımlamalı bir lastik takılamaz. “W” 270 km/saat, “V” 240 km/saat.

Lastik yenilerken, orijinal lastiğin servis tanımlamalarına sadık kalınmalıdır. Eğer lastiğin orijinalliği konusunda bir şüphe varsa; araç el kitapçığına bakılmalı, araç üreticisi firmaya ya da lastik üreticisi firmaya danışılmalıdır. Piyasada değiştirme safhasında veya eşdeğer lastik kullanımında, “V” ve “VR” işaretli lastikler mutlaka aynı ölçü ve “W” veya “ZR” hız sembollü lastiklerle yenilenmelidir. Tersi durumda, sözü edilenden daha düşük karakteristiğe sahip lastik ile kesinlikle değiştirilmemelidir.“VR” hız sembollü lastik takılı araç, eğer onaylanmış azami hızı 240 km/saat’I aşmıyorsa “V” hız sembollü lastik takılabilir; daha yüksek hıza sahip bir araç ise W veya ZR sembollü lastik takılmalıdır. “ZR” sembollü lastik takılmış otomobilin onaylanmış (homologe edilmiş) hızı eğer 270 km/saat’i aşmıyorsa “W” hız sembollü lastik takılabilir. Bununla beraber, 235/50 ZR 16  95 W ölçüsünde olduğu gibi, lastik değişiminde ZR hız kategorisine veya W hız sembolüne sahip lastikler takılabilir.



tuner zafer

  • Ziyaretçi
Ynt: Lastikde Hız Sembolü ve Kategorisi
« Yanıtla #1 : Ekim 21, 2007, 10:34:11 ÖS »
paylaşım için teşekkürler

gerekli bilgiler bunlar..aracın en önemli parçalarından birisi lastikler..lastik alımında bu bilgileri göz önünde tutarsak belkide hayatta kalmamıza vesile olabilirler  >=ok

whitehan

  • İleti: 2572
Ynt: Lastikde Hız Sembolü ve Kategorisi
« Yanıtla #2 : Ekim 21, 2007, 10:52:43 ÖS »
lastık cok onemlı..
paylasım tesekk..

35vt787

  • Ziyaretçi
Ynt: Lastikde Hız Sembolü ve Kategorisi
« Yanıtla #3 : Ekim 22, 2007, 03:45:50 ÖÖ »
Emeğine sağlık Altıner... >=ok   Çok yerinde ve aydınlatıcı bir paylaşım olmuş.. :con  Hali hazırda bir çok genç arkadaşımızın görsel kaygılarla araçlarının lastik ebatlarını bilinçsizce değiştirdiğine hepimiz şahit oluyoruz..... >%Sakin

RaMsEs

  • İleti: 1122
Ynt: Lastikde Hız Sembolü ve Kategorisi
« Yanıtla #4 : Ekim 22, 2007, 08:23:31 ÖS »
Gayet güzel ve aydınlatıcı bir paylaşım.. >=ok

Agent

  • Ziyaretçi
Ynt: Lastikde Hız Sembolü ve Kategorisi
« Yanıtla #5 : Ekim 22, 2007, 09:12:17 ÖS »
Safety First  >=ok
Teşekkürler Altiner abi..

caucass

  • Ziyaretçi
Ynt: Lastikde Hız Sembolü ve Kategorisi
« Yanıtla #6 : Ekim 25, 2007, 08:04:50 ÖS »
konfor için michelin lastiğin hangi modelini önerirsiniz

ALG

  • İleti: 6376
    • THT
Ynt: Lastikde Hız Sembolü ve Kategorisi
« Yanıtla #7 : Ekim 25, 2007, 08:12:51 ÖS »
Michelin zaten yumuşak hamurlu bir lastikdir, performans serisi almayacaksan özel bir şey almana gerek yok bence.

caucass

  • Ziyaretçi
Ynt: Lastikde Hız Sembolü ve Kategorisi
« Yanıtla #8 : Ekim 26, 2007, 03:04:57 ÖÖ »
enerji diye bi seriden  söz ediliyordu, iyi olduğu söyleniyordu, michelin-energy

umut

  • İleti: 673
Ynt: Lastikde Hız Sembolü ve Kategorisi
« Yanıtla #9 : Ekim 26, 2007, 08:42:59 ÖÖ »
uygun fiyatlı olan model önceki aracıma almıştım deseni değiştirmişler önceki daha iyiydi >=ok

mutunch

  • İleti: 900
Ynt: Lastikde Hız Sembolü ve Kategorisi
« Yanıtla #10 : Ekim 26, 2007, 09:41:28 ÖÖ »
michelin energy iyi ama bir de continentale bak. neredeyse aynı para. hatta daha ucuz michelinden. premium contact 2. ben sevdim lastiğin performansını  >=ok

be-genc

  • İleti: 380
Ynt: Lastikde Hız Sembolü ve Kategorisi
« Yanıtla #11 : Nisan 01, 2008, 03:16:01 ÖS »
Lastik Teknolojisi Aldı başını gidiyor bilgiler için TşK.